شغل حضرت ابولفضل (ع) چه بود؟
حضرت ابولفضل (ع) در سال 26 هجري قمري، حضرت عباس (ع) پا به عرصه گيتي نهاد. مادر گراميش فاطمه، دخت حزام بن خالد بن ربيعه بن عامر كلبي و كنيه اش (ام البنين) بود.عباس بن علی بن ابی‌طالب که با کنیه بسیار مشهور ابوالفضل شناخته می‌شود، پنجمین پسر امام علی (ع) و حاصل ازدواج علی بن ابیطالب با فاطمه بنت حزام معروف به ام‌البنین است. ایشان نخستین فرزند ام‌البنین است.
کد خبر: ۲۷۷۶۷۴
تاریخ انتشار: ۱۰ مرداد ۱۴۰۱ - ۰۰:۱۳

صدای ایران-عباس بن علی مشهور به ابوالفضل و قمر بنی هاشم و باب الحوائج متولد 4 شعبان 26 هجری قمری ، پسر امام علی و ام البنین و برادر کوچک تر حسین بن علی است.

 

در روایات تاریخی آمده است که ایشان معمار و بنا بوده اند و راه پدرشان که حفر چاه و قنات بود رو ادامه نداده اند.


خصوصیات روحی و اخلاقی حضرت ابوالفضل (ع)


شهرت و محبوبیت او نزد مسلمانان به ویژه شیعیان بیشتر به خاطر شجاعت و همچنین وفاداریش نسبت به حسین بن علی در نبرد کربلا می باشد.


کنیه اش ابوالفضل است و به او القاب دیگر مانند «قمر بنی هاشم» ، «سقای کربلا» ، «علمدار حسین» و غیره نیز داده اند. طبق روایات شیعه او جوانی دلاور ، زیبا و بلند قد بوده است ، در جنگ های صفین و نهروان در کنار پدرش علی بن ابی طالب جنگیده است و او یکی از چند نفری است که در بین شیعیان به باب الحوایج معروفند.


خانواده


او سه برادر تنی به نام های جعفر ، عبدالله و عثمان داشت که همگی آنان در روز عاشورا سال 61 قمری در کربلا کشته شدند.


ازدواج و همسر

او با لبابه دختر عبیدالله بن عباس ازدواج کرد و دارای چهار پسر به نام های عبیدالله ، فضل ، حسن ، قاسم و یک دختر شد. در خصوص تعداد فرزندان او اختلاف نظر وجود دارد. همه فرزندان او به جز عبیدالله بلاعقب ماندند.


مشخصات ظاهری


مشخصات دقیق جسمی هیچ کدام از ائمه معصوم(ع) و اصحابشان را نمی توان از کتاب های تاریخی به دست آورد؛ بنابراین برای بسیاری از مطالبی که امروزه درباره شکل ظاهری آن بزرگواران گفته می شود سند معتبری وجود ندارد.


ویژگی های ظاهری حضرت ابوالفضل(ع)


او چون ماه تمام ، در میان هاشمیان می درخشید. جد او ، عبد مناف را « ماه مکه » و عبدالله ، پدر پیامبر اکرم (ص)را « ماه حرم » می خواندند. حضرت عباس (ع) نیز « ماه بنی هاشم » لقب گرفت تا لقب گویایی برای چهره رعنا و دلکش او باشد.در میان بسیاری از منابع تاریخی در خصوص ویژگی های ظاهری و جسمانی حضرت ابوالفضل(ع) ذکر شده است : « و کان العباس رجلا جسیما وسیما جمیلا ، و کان یرکب الفرس المطهم‏ و رجلاه تخطان الأرض ، و کان یقال له قمر بنی‏ هاشم‏ » ؛ که وی مردی زیبا ، تنومند و آراسته بود ، هر گاه بر اسب تناوری سوار می شد پاهایش به زمین می رسید و به او ماه بنی هاشم می گفتند : (بحار الأنوار ، ج 45، ص 39)


قد حضرت ابوالفضل چقدر بود؟


در روایتی آمده است : «کانَ العَبَاسُ رَجُلا وَسِیما جَسِیما جَمِیلا وَ یَرکَبُ الفَرَسَ المُطَهَمَ وَ رِجلاهُ تَخُطَانِ فِی الأرِض» عباس (علیه السلام) مردی زیبا ، تنومند و آراسته بود که هر گاه بر اسب تناوری سوار می شد پاهایش به زمین می رسید.

علاوه بر این تناسب اندام و ورزیدگی بدن او نشان از توانایی جسمی بالا می داد که از پدر به ارث برده بود. دلیل دیگر قدرت بالای جسمانی او ورزش و چالاکی او بود که از کودکی با آن انس داشت. در روایات نقل شده است که حضرت علی(ع) از همان سنین کودکی ، فنون رزمی مانند کشتی ، شمشیرزنی ، تیراندازی و سوارکاری را به او می آموخته و گاه خود با او به ورزش می پرداخته است.



حقیقت پرستش ، تواضع و فروتنی روح و جسم انسان در برابر پروردگار است که منشا آن ایمان و اعتقاد است. هر چه ایمان و اعتقاد بیشتر باشد بندگی عمیق تر می شود. این افراد با ایمان در آخرت با رویی درخشان و تابناک محشور می شوند و در دنیا نیز آثار بندگی و پرستش در سیمایشان پدیدار است : « سیماهُم فی وُجُوهِهِم مِن اَثَرِ السُجُودِ؛ علامتِ آنان ، اثر سجده در چهره هایشان است. (سوره فتح : آیه 29)

حضرت عباس (ع) پرستش گر راستین آفریدگار خویش بود و نشانه های عبادت در سیمای معصوم او آشکار بود. اثر سجده های طولانی بر پیشانی اش نقش بسته بود تا آن جا که قاتل او می گوید : « وی نیکو چهره و رشید بود که در پیشانی اش اثر سجده می درخشید ». (مقاتل الطالبیین ، ص 32)

او در آخرین شب زندگانی خویش ، به همراه دیگر یاران باوفای امام حسین (ع) سرگرم راز و نیاز می شود و با توسن نیایش ، به کرانه های روشن بندگی می شتابد. آن شب ، خیمه ها در روشنی فرو می رود و جاده های سبز قنوت در امتداد دست ها به آسمان کشیده می شود. زمزمه های عاشقانه در نسیم گرم کربلا می پیچد و فضا را دل نشین می سازد تا آن جا که برخی نگاشته اند : دشمنان در همان شب ، از نیایش آنان دگرگون می شوند و سی و دو نفر از آنها به خیل عاشوراییان می پیوندند. (نفس المهموم ، ص 118 ؛ بحار الأنوار ، ج 44، ص 394)



شجاعت و جنگ آوری 


حضرت ابوالفضل(ع) مردی تنومند و درشت اندام بود که با ورزش کارهای سخت انس داشت. ایشان شمشیر حضرت علی و شجاعت او را به ارث برده بود. به طوری که در جنگ های مختلف به ویژه در کربلا ، نبردهای پیروزمندانه اش یادآور رشادت های حضرت علی(ع) بود.

او با سه تن از دشمنان قوی و زورمند به نام های « مارد بن صدیف » ، « صفوان بن ابطح » و « عبدالله بن عقبه غَنَوی » قهرمانانه جنگید و آنها را به هلاکت رسانده و یا فراری داد.


علم و دانش حضرت ابولفضل (ع)


حضرت عباس (ع) در عرصه معرفت و دانایی ، شخصیت برجسته ای است. وجود او سرشار از درک پاک و عمیقی است که از منبع علم الهی پدر بزرگوار خود سرچشمه گرفته است. درباره دانش او گفته شده است :

« وَ قَد کانَ مِن فُقَهاءِ أَولادِ الائمه؛ عباس (ع) ، از جمله فرزندان دانشمند امامان علیهم السلام است ». (تنقیح المقال ، ج 2، ص 128)

در روایتی ، یکی از پیشوایان معصوم ، علیهم السلام ، شخصیت علمی و جایگاه معرفتی او را این گونه ترسیم می فرماید :


« اِنَ العَبَاسَ بنِ عَلِی (ع) زُقَ العِلمَ زَقا؛ به درستی که عباس بن علی (ع) ، دانش را از سرچشمه نوشیده است ، نوشیدنی ! » (بحار الأنوار ، ج 45، ص 137)


ایمان و بصیرت


اعتقاد و ایمان به خداوند یکتا ، رمز پیروزی بزرگ مردان جهان ، در مواجهه با دشمانان خدا است که با تکیه بر آن ، کاخ های ستمکاری و دشمنی با دین ، فرو می ریزد.

امام صادق (ع) در آغاز زیارت نامه حضرت عباس (ع) ، او را با صفت ایمان و خداباوری خوانده و در پایان ، بر ایمان محض و بصیرت والای ایشان گواهی داده است و می فرماید :

« اَشهَدُ اَنَکَ لَم تَهِن و لَم تَنکُل و اَنَکَ مَضَیتَ علی بصیره مِن اَمرِک؛ گواهی می دهم که تو لحظه ای از خود سستی نشان ندادی و برنگشتی ، بلکه مَشی تو بر ایمان و بصیرت در دین رقم خورده بود ». (بحار الأنوار ، ج 98، صص 217 - 206 ؛ مصباح الزائر ، ص 214 - 217)

« سید عبدالرزاق مقرم » تاریخ نویس معاصر شعری از علامه میرزا محمد علی اردوبادی بدین مضمون نقل می کند :

« عباس (ع) که عالم به قرآن ، آگاه به طریق هدایت ، علم و دین و منسوب به خمسه طیبه علیهم السلام است ، شأنش را بسی والاتر از آن می دانم که تیری پرتاب کند و به هدف ننشیند یا کرداری از او سر زند و به گناه آلوده شود. ما عصمت را در او ، همانند زاده رسول خدا (ص) شرط نمی دانیم ، ولی چنین نیست که بگوییم گناهی از او سر زده باشد ». (العباس(ع) ، ص 132)


ادب و فروتنی 


یکی از ارزش های والای اسلامی و انسانی؛ رعایت ادب و فروتنی در پیشگاه کسانی است که دارای برتری هستند.

امیر المومنین (ع) با سفارش به این ارزش والا ، می فرمود : « لا مِیراثَ کَالأَدَبِ؛ هیچ میراثی گرانبهاتر از ادب نیست. » (نهج البلاغه ، حکمت 51)

آن بزرگوار ، همواره پاسداری از این میراث گرانبها و ارزشمند را به فرزندان خویش وصیت می کرد : « فرزندم! هیچ گاه در برخوردهایت ، کسی را تحقیر مکن؛ زیرا او یا بزرگ تر از تو است که جای پدرت به شمار می رود ، یا همانند توست که جای برادرت است ، یا کوچک تر از توست که جای فرزندت خواهد بود ». (کنز العُمال فی سنن الاقوال و الافعال ، ج 16، ص 217 )


حضرت عباس (ع) در چنین مکتبی تربیت شده بود و سفارش های پدر خود را به بهترین صورت ممکن عملی می کرد. وی هرگز بدون اجازه در محضر امام حسین (ع) نمی نشست و پس از اجازه گرفتن نیز بسیار فروتنانه - به صورت دو زانو - در گوشه ای می نشست. (معالی السبطین ، ج 1، ص 443)

آن بزرگوار در طول عمر خود هرگز برادرانش را به اسم یا کنیه ، یا با خطاب « برادرم! » صدا نمی زد ، بلکه با تعبیرهایی مودبانه مانند « فرزند پیامبر خداصلی الله علیه وآله! » ، « مولای من! » و « سرور من! » ، جایگاه بلند ایشان را پاس می داشت و مانند دیگر دوستداران ، بدون در نظر گرفتن برادری خویش ، آنان را مورد خطاب قرار می داد. (بطل العلقمی ، ج 2، ص 443 و 444)


 زمان شهادت حضرت ابولفضل (ع)


حضرت عباس در دهم محرم (عاشورا) در واقعه کربلا در حال آوردن آب از رود فرات جهت رفع تشنگی اهل بیت که توسط سپاه عمر بن سعد محاصره شده بودند ، به شهادت رسید.آرامگاه عباس بن علی در کربلا برسرراه غاضریه در موضع رزمگاه واقعه کربلا است.مراسم یادبود کشته شدن وی ، بنابر یک رسم قدیمی رایج در بین مدیحه سرایان و مداحان در روز نهم محرم (تاسوعا) برگزار می شود.

 

القاب تابناك حضرت ابوالفضل العباس (ع)


قمر بنی هاشم، بهره‏ مندى بسيار عباس از جمال و جلال و سيماى سپيد و زيبا و سيرت سبز و نورانى، زمينه ‏ساز اين لقب است.


باب الحوائج، كريمى از دودمان كريمان كه چون حاجتمندى سوى او روى كند، خواسته‏ هايش را برآورده مىیسازد.


طیار، بيانگر مقام و عظمت‏ حضرت عباس(ع) در فضاى عالم قدس و بهشت جاودان است.


الشهید، شهادت، كه نشان نمايان ابوالفضل(ع) است و در چهره حيات او درخشندگى بسيار دارد، زمينه ‏ساز اين لقب است.


سقا، دلاورى عباس در صحنه هاى حيرت‏ آور آب‏رسانى به تشنگان، سبب اين لقب شد.


عبدصالح، لقبى كه حضرت صادق(ع) در زيارت عموى گرانقدرش بدان اشاره دارد: السلام عليك ايها العبد الصالح. سلام بر تو، اى بنده صالح خدا.


سپه سالار، صاحب لواء يا سپه سالار لقب بزرگترين شخصيت نظامى است و عباس در روز عاشورا اين لقب را از آن خود ساخت.


پرچمدار و علمدار، يادآور دلاوى و حفظ لشكر در برابر دشمن است. علمدارى عباس(ع) اين لقب را برايش به ارمغان آورد.


ابوقربه (صاحب مشك)، عميد (ياور دين خدا)، سفير (نماينده حجت ‏خدا)، صابر (شكيبا)، محتسب (به حساب خدا گذارنده تلاشها)، مواسى (جانباز و مدافع حق)، مستعجل (تلاشگرى مهربان در برآوردن حاجات ديگران) و ... از ديگر لقبهاى ابوالفضل است

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربحث ترین عناوین
پربیننده ترین ها